VOLTAIRE
Büyük Fransız yazarı Voltaire (François-Marie Arouet) 21 Kasım 1694 tarihinde Paris’te doğdu. College Louis-le-Grand’da sanat eğitimi öğreniminden sonra edebi çalışmalarına başladı. Yazın dünyasının hemen her alanında eser veren büyük yazarlardan biridir. Kendisi romancı, şair, oyun yazarı, eleştirmen, yergi yazarı, polemikçi, ahlakçı, ve muhabir olarak tanınmıştır. Aydınlanma çağının evrensel dahisi olarak kabul edilir. Din ve fikir özgürlüğü ve insan hakları konusundaki düşünceleri ve felsefi görüşleriyle aydınlanma hareketine yaygın katkısı olmuştur. “Fikirlerinizden hoşlanmıyorum. Fakat onları savunabilmeniz için hayatımı feda etmeye hazırım.” sözü onundur. Paris sosyetesinin serbest düşünceli çevrelerinde kabul gören Voltaire yazdığı hicivler nedeniyle 1717-18 yıllarında Bastille Hapishanesi’ne konuldu. Daha sonra gene yazılarından dolayı 1727-29 yıllarında İngiltere’de sürgüne mahkum edildi. Hayatının geri kalan kısmında uzun süreler için büyük şehirlerden uzakta, önceleri Campaigne’de sonraları ise Cenevre yakınındaki Ferney’de, yaşayan yazar, kısa süreler Paris, Versailles ve Berlin gibi metropolitan merkezlere geri dönmüşse de sivri dili nedeniyle başı sıkıntıdan kurtulmamıştır. Cenevre’de yaşadığı dönemde, tiyatro faaliyetleri yasaklandığından Candide ya da Optimism adlı çok tanınmış eserini yazdıktan sonra şehirden ayrılmıştır. Yaşamının sonlarında Mason Locası’na kabul edlmiştir. 30 Mayıs 1778’de Ferney’deki malikanesinde 83 yaşında ölmüştür.
Esas olarak neoklasik tarzda olan edebi prensipleri epik şiiri olan La Henriade (1723-1728) ile kahramanlık trajedilerinde, özellikle Zaire’de (1732) görülmektedir. Kadere bağlı bir aşk hikayesi olan Zaire’de üslubun tüm formalitesi, dekoru, yapaylığı ve açıklığı sergilenmektedir. Kendisinin İngiltere’de kalış dönemini yansıtan Felsefe Mektupları tolerans ve özgürlük adına eski rejimin bozuk yönlerine saldırmaktadır. Tarihi bir eser olan XIV Louis Çağı’nda sosyal ve moral gelişme belirtileri aranıyordu. Kendisinin en karakteristik eserleri olan felsefi hikayeler Zadig ve Candide’de yaşamın temel kötülüklerine karşı zihnin sürati, zekası ve hassasiyeti rasyonel bir korumayı gerçekleştirecek şekilde kullanılır. Aşk ve felsefenin de işlendiği, dünyanın farklı ülkelerine yapılan hayali yolculukları konu alan ve iyimser felsefe anlayışını eleştiren Candide Voltaire’in en popüler eseridir. Sivil ve dini müesseselerin zulüm ve gericiliklerinin acımasızca alaya alınışı hem onun baskı ve sıkıntıya uğramasına neden olmuş hem de kamuoyunda muazzam prestij sahibi olmasına da yol açmıştır.
KAFASINA GÖRE DERGİ – 29.SAYI – AKLA İLK GELENLER