EDİP CANSEVER
Çağdaş Türk edebiyatının özgün, en yenilikçi ve üretken şairlerinden biri olan Edip Cansever 8 Ağustos 1928’de İstanbul’da doğdu. Yüksek tahsilini yarıda bırakarak Kapalıçarşı’da bir antikacı dükkânı işletti. Çalışma saatlerinde bile dükkânın asma katına çıkarak şiir yazdığı anlatılır.
İlk eserini 19 yaşında yayınlayan şair, kısa şiir ile uzun şiir arasındaki ayrımın şiirsel değer ayrımı olmadığını savunur. Kısa şiirlerinde lirik bir dil kullanan Cansever, uzun şiirlerinde ise dramatik anlatımla varoluş sorunlarına yönelmiş, karakterlerini günümüz toplumunda marjinal sayılan kişilerden seçmiştir. Söz dizimi ve imge yapısında değişiklikler yaparken, diyalog ve iç monolog gibi anlatım biçimleriyle şiirin imkânlarını geliştirmiş, farklı bir anlatım ve ses düzeniyle yeni bir şiir dili oluşturmuştur. Yalın bir dize işçisi olan Cansever şiirinin yapısı şaşırtıcı metafor ve imgelerle örülü olsa da duru bir söyleyişi, anlaşılır bir dili, etkileyici ve içe işleyen bir sesi vardır. Sıkıntılı bir şair olan Cansever Tragedyalar, Çağrılmayan Yakup ve Ben Ruhi Bey Nasılım gibi eserlerinde bizzat sıkıntının kendisini ele almıştır. Cansever şiirinin trajik boyutu, modernizm sorunlarını, dayatılanı, kendinin olmayanı yaşayan kişilerin kendi hayatlarıyla da sorunlu oluşlarında yatmaktadır.
Garip akımının etkisi altında yazdığı ilk şiirlerini sonradan toplu şiirlerine almamıştır. Daha sonra yazdıklarıyla kendi özgün sesini bulan şair 1957 yılında Yerçekimli Karanfil’in yayınlanmasıyla İkinci Yeni şiir hareketinin öncüleri arasında kabul edilmiştir. Anlamsızlık, rastlantısallık, akıldışılık ve bireycilik gibi İkinci Yeni hareketinin eğilimleri olan özellikleri benimsememiş, buna karşı düşüncenin şiirini savunarak, şiiri “toplumla ilişkiler kurmak” olarak tanımlamıştır. Cansever İkinci Yeni hareketini bir şiir akımı olarak kabul etmez. Cansever şiirinin kaynakları arasında Yunan tragedyaları, İngiliz ve Amerikan şiirinin modern örnekleri, özellikle T. S. Eliot, başta gelmektedir. Kafka, Beckett, Woolf, Faulkner gibi modern ve Varoluşçu edebiyat da ilgi alanları arasındadır.
Kaynaklar
Dirlikyapan, D., Ölümü Gömdüm Geliyorum, Metis Eleştiri, 2013 İstanbul.
Cengiz, M., Eleştirel, Çağdaş Büyük Türk Şiiri Antolojisi (1920-2015), Şiirden Yay., 2016 İstanbul, s. 163-165.
KAFASINA GÖRE DERGİ – 15.SAYI – AKLA İLK GELENLER