HALİDE EDİP ADIVAR
Milli Mücadele Romancısı olarak tanınan Halide Edip Cumhuriyet dönemi edebiyatımızın başta gelen yazarlarındandır. Üsküdar Amerikan Kız Kolejinde okumuş, Rıza Tevfik’ten özel dersler almıştır. Okulu bitirdikten sonra tanınmış matematikçi Salih Zeki ile evlenen Halide Edip sonradan eşinden ayrılarak 1916’da Dr. Adnan Adıvar ile hayatını birleştirmiştir. II. Meşrutiyet’ten sonra kadın haklarını savunan yazarların başında gelir. 1919’da İzmir’in işgali üzerine İstanbul’da düzenlenen Sultanahmet Mitingi’ndeki coşkulu konuşması ile yüzbinleri galeyana getirmiştir. İstanbul işgal edildiğinde haklarında idam hükmü bulunanlar arasında Halide Edip ve Adnan Adıvar da bulunuyordu. Bunun üzerine eşiyle birlikte Anadolu’ya geçerek Kurtuluş Savaşı’nda yer almış, gösterdiği çabaların sonucu olarak başçavuş rütbesi almıştır. Eşinin daha sonra siyasi çalışmalara katılmasıyla ortaya çıkan siyasi kırgınlıklar sonucu yurtdışına çıkarak 1924-38 arası Paris’te Sorbonne, İngiltere’de Cambridge ve Oxford üniversitelerinde konferansiyer profesör, Amerikan üniversitelerinde ise konuk profesör olarak bulundu. Hatta Gandi’nin daveti üzerine Hindistan’a giderek konferanslar verdi. Yurda döndüğünde İ.Ü. Edebiyat Fakültesi İngiliz Filolojisinde profesör oldu. 9 Ocak 1964’te böbrek yetmezliği sonucu vefat etti.
İlk edebi çalışmalarına çevirilerle başlayan Halide Edip dergi ve gazetelerde makale ve öyküler yayınladı, romanları tefrika edildi. Sinekli Bakkal romanı 1942’de CHP Roman Yarışması’nda birinci oldu. İlk dönem eserlerinde duygular, heyecanlar ve tutkuların öne çıktığı daha sonraki romanlarında ise toplumsal konuların ağırlık kazandığı gerçekçi yazarlardandır. Bazı eserleri yabancı dile çevrilmiştir. Mor Salkımlı Ev ilk dönem anılarını bir araya getirirken Türkün Ateşle İmtihanı yazarın Milli Mücadele anılarından oluşmaktadır. Milli Mücadele dönemini konu alan romanları arasında Ateşten Gömlek aşk, fedakârlık ve duygusallık yönleriyle okuyucuyu çekmektedir. Kurtuluş savaşı sırasında idealist bir kadın öğretmenin bir Anadolu kasabasındaki acıklı dramını işleyen Vurun Kahpeye defalarca filme alınmıştır. Sinekli Bakkal’la birlikte arka mahalleler, daha yoksul semtler eserlerinde görünmeye başlarken manevi ortam da romana girmeye başlar. Eserlerinde Milli Mücadele’de kadınlarını ele alması edebiyatımız açısından önemlidir. Öyküleri Dağa Çıkan Kurt ve Kubbede Kalan Hoş Sada adlı kitaplarında bulunmaktadır. Düzyazı şiirlerini Harap Mabetler’de toplamıştır.
KAFASINA GÖRE DERGİ – 18.SAYI – AKLA İLK GELENLER